Eric de Reijer

vertelt verhalen van

Dario Fo

Titel	Tijd
Het eerste mirakel	45 minuten
Daedalus en Icarus	50 minuten
De geboorte van de jongleur	25 minuten

DAEDALUS EN ICARUS

Zoals vaker in zijn stukken, gebruikt Dario Fo een bekend verhaal, maakt er een grotesk spektakel van en voegt daar zijn eigen verrassende perspectief aan toe. In dit geval een van de meest tot de verbeelding sprekende verhalen uit de Griekse mythologie. We volgen de beroemde architect Daedalus in zijn hilarische pogingen om uit zijn zelfgebouwde labyrinth te ontsnappen, samen met Icarus, woedend omdat zijn vader zichzelf in de nesten heeft gewerkt door steeds maar te gehoorzamen aan de grillen van de koninklijke familie. De naieve en impulsieve jongen loopt echter intussen in elke val die de vader voor de andere gevangenen had verzonnen. Als ze uiteindelijk ontsnappen door vleugels te maken ontdekken ze dat het elders op de wereld het niet beter gesteld is. Icarus, de idealist, keert zich van de wereld af en vliegt verder omhoog in zijn dromen, naar de zon. Maar de was van zijn vleugels smelt en hij stort in zee. Zijn vader, de realist verkiest om achter te blijven en te overleven in een wereld waar niet in te leven valt.

HET EERSTE MIRAKEL

.....Het kindje Jezus pakt een greep van die klei en met zijn kleine handjes begint ie te boetseren. Het kopke van een vogel, en dan een lijfke d'r aan en veertjes en vleugeltjes en een staartje met van die fijn, fijn pluime-kes d'r op. En dan een stokske d'r bij, krak!, om twee pootjes te maken.
-"Hee, kinderen! Ziet eens wat een mooien vogel! 'Nen lemen vogel! Een vogel van klei!"
-"Bravo, zeg, Palestijn, bravo! Heel goed, zeg! Daarvoor motte nou van heel ver komen, om ons een vogel van klei te laten zien, heel goed hoor, bravo!"
-"Ja maar, ja maar, ik kan hem ook doen vliegen!"
-"Zeg, ge gaat toch niet met stenen gooien, Palestijn? Intifadist!"
-"Neeje, ik laat 'm zijn vleugeltjes uitspreiden, en hij vliegt naar boven."
-"Hoe dan?"
-"Gewoon, door d'r over te blazen."
-"Dat zou ik nou wel eens willen zien. Laat eens zien, hè? Hé, mannen, komt eens dichterbij, hé, kom hè, dieën Palestijn die gaat een vogel van klei laten vliegen, nou gaan we lachen jongens, ja komt eens dichterbij, hihi.....nou?

Dario Fo over het eerste mirakel:

" Het verhaal stamt uit de apokriefe evangeliën, en wel de "Protevangeliën" "Proto" betekent "ervoor", dwz. voor het Nieuwe Testament. Ze berichten over de kindertijd van Jezus Christus, vanaf de vlucht naar Egypte, tot het moment dat hij uit de woestijn komt. Over dit tijdvak, dat ongeveer 20 jaar van zijn leven omvat, wordt namelijk in de vier officiële evangeliën niets gezegd. Jezus verdwijnt op een bepaald punt, nog een kind, en duikt als volwassene pas weer op, als hij begint te prediken. Ons "apokriefe evangelie" heet "Protomattheüs". Deze vrij onbekende tekst vertelt van de komst van de heilige drie koningen, die de komeet volgen en tenslotte in het stalletje aankomen. Voorts over de vlucht naar Egypte, hoe het Helige gezin de stad Jaffa bereikt, waar ze aan de rand van de stad een hutje vinden. Het kind belandt op straat en wil graag met de andere kinderen spelen. Hij wordt echter als buitenlander, , als gastarbeiderskind behandeld. De inheemsen verstaan zijn dialekt niet. Om niet afgewezen te worden, om toch samen te kunnen spelen, besluit hij een wonder te volbrengen. Dit wonder echter, een absurd fantastisch spel, dat Jezus uitvindt, wordt verstoord door het zoontje van de machtigste man van het dorp. Een duidelijke parabel: de machtigen verdragen het niet, als andere mensen, vooral "eenvoudige lieden" verbeeldingskracht en fantasie ontwikkelen. Op zoveel aanmatiging reageert de kleine Jezus zeer heftig…."

OVER DARIO FO

Dario Fo is in Nederland vooral bekend geworden door zijn controversiele regie van de 'Barbier van Sevilla' in 1987. Daarnaast is hij vooral zeer geliefd bij een selecte groep vertellers, theaterliefhebbers door zijn hilarische en vaak van politiek doordrenkte toneelstukken, waarvoor hij tot ongenoegen van een groot deel van het literair establishment in 1997 de Nobelprijs heeft gekregen. En niet onterecht: hij is nog steeds een van de meest gespeelde nog levende theaterschrijvers in de wereld. Zijn werk staat in het teken van het opbouwen van een nieuwe volkscultuur, waarbij hij putte uit de rijke italiaanse traditie. Hij ontdekte het werk van de middeleeuwse 'giuliari', de jongleurs, rasvertellers die van stad naar stad trokken om hun verhalen te vertellen in kroegen en op pleinen. Met 'Mistero Buffo', in Nederland en Vlaanderen met veel succes opgevoerd door de Internationale Nieuwe Scene uit Antwerpen, bond hij een wereldwijd publiek aan zich. Het Vatikaan diende een officiele klacht in bij de regering wegens het godslasterlijke karakter van het stuk en vroeg om het te verbieden. Verschillende malen werd hij voor het gerecht gesleept, een enkele maal in de gevangenis gesmeten en zijn vrouw en medespeelster Franca Rama werd door een fascistisch commando in elkaar geslagen. Het belette hen niet om door te gaan met spelen. Italie schuddebuikte van het lachen. Humor is een wapen in de strijd volgens Dario Fo. "Bij het lachen gaat niet alleen de mond open, maar ook de hersenen. En in die hersenen kunnen dan de spijkers van het inzicht worden geslagen. Wij hopen dat de toeschouwers met een hoofd vol spijkers huiswaarts keren."